საიედ აბდულა

ვიეტნამის ეკონომიკა მსოფლიოში 44-ე უდიდესია და 1980-იანი წლების შუა პერიოდიდან მოყოლებული, ვიეტნამმა უზარმაზარი ტრანსფორმაცია განიცადა მაღალცენტრალიზებული, სამეთაურო ეკონომიკიდან, ღია ბაზარზე დაფუძნებული ეკონომიკის მხარდაჭერით.

გასაკვირი არ არის, რომ ის ასევე მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ეკონომიკაა, სავარაუდოდ, წლიური მშპ-ს ზრდის ტემპი დაახლოებით 5.1%-ია, რაც მის ეკონომიკას 2050 წლისთვის მსოფლიოში სიდიდით მე-20 ადგილზე გახდის.

ამის თქმის შემდეგ, მსოფლიოში ყველაზე პოპულარული სიტყვა ის არის, რომ ვიეტნამი ერთ-ერთი უდიდესი საწარმოო ცენტრი გახდება და დიდი ეკონომიკური წინსვლით ჩინეთს გადაასწროს.

აღსანიშნავია, რომ ვიეტნამი რეგიონში წარმოების ცენტრის როლს იძენს, ძირითადად ისეთი სექტორებისთვის, როგორიცაა ტექსტილი, ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი და ელექტრონიკის სექტორი.

მეორე მხრივ, 80-იანი წლებიდან ჩინეთი თავისი უზარმაზარი ნედლეულით, ადამიანური რესურსებითა და სამრეწველო სიმძლავრეებით გლობალური წარმოების ცენტრის როლს ასრულებს. ინდუსტრიულ განვითარებას მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობა, სადაც მანქანათმშენებლობასა და მეტალურგიულ მრეწველობას უდიდესი პრიორიტეტი მიენიჭა.

ვაშინგტონსა და პეკინს შორის ურთიერთობების ვარდნის ფონზე, გლობალური მიწოდების ჯაჭვების მომავალი ბრმაა. მიუხედავად იმისა, რომ თეთრი სახლის არაპროგნოზირებადი შეტყობინებები კვლავ კითხვებს აჩენს აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკის მიმართულებასთან დაკავშირებით, სავაჭრო ომის ტარიფები ძალაში რჩება.

ამასობაში, პეკინის მიერ შემოთავაზებული ეროვნული უსაფრთხოების კანონის შედეგები, რომელიც ჰონგ-კონგის ავტონომიის შეზღუდვას ემუქრება, კიდევ უფრო საფრთხეს უქმნის ორ ზესახელმწიფოს შორის ისედაც მყიფე პირველი ფაზის სავაჭრო შეთანხმების არსებობას. შრომის ხარჯების ზრდაზე რომ აღარაფერი ვთქვათ, ჩინეთი ნაკლებად შრომატევადი მაღალი კლასის ინდუსტრიის შექმნას აირჩევს.

ეს უხეშობა, სამედიცინო მარაგების უზრუნველყოფისა და COVID-19 ვაქცინის შემუშავების რბოლასთან ერთად, იწვევს დროული მიწოდების ჯაჭვების გადაფასებას, რომლებიც ეფექტურობას ყველაფერზე მაღლა აყენებს.

ამავდროულად, ჩინეთის მიერ COVID-19-თან გამკლავებამ დასავლურ ძალებში მრავალი კითხვა გააჩინა. მაშინ როცა ვიეტნამი ერთ-ერთი პირველი ქვეყანაა, რომელმაც სოციალური დისტანცირების ზომები შეამსუბუქა და საზოგადოება 2020 წლის აპრილში გახსნა, მაშინ როცა ქვეყნების უმეტესობა COVID-19-ის სიმძიმესა და გავრცელებასთან გამკლავებას მხოლოდ ახლა იწყებს.

მსოფლიო გაოგნებულია ვიეტნამის წარმატებით COVID-19 პანდემიის დროს.

ვიეტნამის, როგორც წარმოების ცენტრის პერსპექტივა

ამ გლობალური სცენარის ფონზე, აღმავალი აზიის ეკონომიკა - ვიეტნამი - მზადაა, რომ შემდეგ საწარმოო ძალად იქცეს.

ვიეტნამი COVID-19-ის შემდგომ სამყაროში დიდი წილის მოსაპოვებლად ძლიერ პრეტენდენტად იქცა.

Kearney US Reshoring Index-ის თანახმად, რომელიც აშშ-ის წარმოების წარმოებას 14 აზიური ქვეყნიდან იმპორტირებული პროდუქციის ადარებს, 2019 წელს რეკორდულად მაღალ ნიშნულს მიაღწია, რაც ჩინეთში იმპორტის 17%-იანი შემცირების წყალობით მოხდა.

Medium-ის ანგარიშის თანახმად, სამხრეთ ჩინეთში ამერიკის სავაჭრო პალატამ ასევე დაადგინა, რომ ქვეყნის სამხრეთით მდებარე ამერიკული კომპანიების 64% წარმოების სხვაგან გადატანას განიხილავს.

ვიეტნამის ეკონომიკა 2019 წელს 8%-ით გაიზარდა, რასაც ექსპორტის ზრდამ შეუწყო ხელი. ასევე, წელს მისი 1.5%-იანი ზრდაა დაგეგმილი.

მსოფლიო ბანკის პროგნოზით, COVID-19-ის ყველაზე უარესი შემთხვევის შემთხვევაში, ვიეტნამის მშპ წელს 1.5%-მდე შემცირდება, რაც უკეთესი მაჩვენებელია, ვიდრე მისი სამხრეთ აზიის მეზობლების უმეტესობაში.

გარდა ამისა, შრომისმოყვარეობის, ქვეყნის ბრენდინგისა და ხელსაყრელი საინვესტიციო პირობების შექმნის კომბინაციით, ვიეტნამმა მიიზიდა უცხოური კომპანიები/ინვესტიციები, რამაც მწარმოებლებს წვდომა მისცა ასეანის თავისუფალ სავაჭრო ზონასა და შეღავათიანი სავაჭრო პაქტებში აზიის ქვეყნებთან და ევროკავშირთან, ასევე აშშ-სთან.

რომ აღარაფერი ვთქვათ იმაზე, რომ ბოლო დროს ქვეყანამ გააძლიერა სამედიცინო აღჭურვილობის წარმოება და შესაბამისი შემოწირულობები გაიღო COVID-19-ით დაზარალებული ქვეყნებისთვის, ასევე აშშ-სთვის, რუსეთისთვის, ესპანეთისთვის, იტალიისთვის, საფრანგეთისთვის, გერმანიისა და დიდი ბრიტანეთისთვის.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სიახლეა იმის ალბათობა, რომ აშშ-ის მეტი კომპანიის წარმოება ჩინეთიდან ვიეტნამში გადავა. ვიეტნამის წილი აშშ-ის ტანსაცმლის იმპორტში მოგებას იღებს, რადგან ჩინეთის წილი ბაზარზე მცირდება - ქვეყანამ ჩინეთსაც კი გადაასწრო და მიმდინარე წლის მარტსა და აპრილში აშშ-ში ტანსაცმლის წამყვანი მიმწოდებელი გახდა.

2019 წლის აშშ-ის სასაქონლო ვაჭრობის მონაცემები ამ სცენარს ასახავს, ​​ვიეტნამის მთლიანი ექსპორტი აშშ-ში 35%-ით, ანუ 17.5 მილიარდი დოლარით გაიზარდა.

ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში ქვეყანა მნიშვნელოვნად გარდაიქმნა, რათა მოერგოს ინდუსტრიების ფართო სპექტრს. ვიეტნამი ძირითადად სასოფლო-სამეურნეო ეკონომიკიდან გადავიდა ბაზარზე დაფუძნებული და ინდუსტრიაზე ორიენტირებული ეკონომიკის განვითარებისკენ.

დასაძლევი შეფერხებები

თუმცა, თუ ქვეყანას ჩინეთთან ერთად ყოფნა სურს, ბევრი დაბრკოლებაა გადასაჭრელი.

მაგალითად, ვიეტნამის იაფი მუშახელის ბაზაზე დაფუძნებული წარმოების ინდუსტრია პოტენციურ საფრთხეს წარმოადგენს - თუ ქვეყანა ღირებულებათა ჯაჭვში წინ არ წავა, რეგიონის სხვა ქვეყნები, როგორიცაა ბანგლადეში, ტაილანდი ან კამბოჯა, ასევე უზრუნველყოფენ უფრო იაფ მუშახელს.

გარდა ამისა, მთავრობის უდიდესი ძალისხმევის გათვალისწინებით, რათა ვიეტნამში მეტი ინვესტიცია მოვიზიდოთ მაღალტექნოლოგიურ წარმოებასა და ინფრასტრუქტურაში, რათა უკეთ შეესაბამებოდეს გლობალურ მიწოდების ჯაჭვს, მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობის მრავალეროვნულ კომპანიას (MNC) აქვს შეზღუდული კვლევისა და განვითარების (R&D) საქმიანობა.

COVID-19 პანდემიამ ასევე გამოავლინა, რომ ვიეტნამი მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ნედლეულის იმპორტზე და მხოლოდ ექსპორტისთვის განკუთვნილი პროდუქციის წარმოებისა და აწყობის როლს ასრულებს. ჩინეთის მსგავსად, ამ მასშტაბის წარმოების უზრუნველყოფა ნამდვილი ოცნება იქნება.

გარდა ამისა, სხვა შეზღუდვებს შორისაა სამუშაო ძალის ზომა, კვალიფიციური მუშახელის ხელმისაწვდომობა, წარმოების მოთხოვნის უეცარი ზრდის დამუშავების შესაძლებლობა და მრავალი სხვა.

კიდევ ერთი უმნიშვნელოვანესი სფეროა ვიეტნამის მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოები (MSMEs), რომლებიც საწარმოთა მთლიანი რაოდენობის 93.7%-ს შეადგენენ, შემოიფარგლებიან ძალიან მცირე ბაზრებით და ვერ ახერხებენ თავიანთი საქმიანობის უფრო ფართო აუდიტორიაზე გაფართოებას, რაც სერიოზულ პრობლემად აქცევს რთულ პერიოდში, ისევე როგორც COVID-19 პანდემიის დროს.

ამიტომ, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რომ ბიზნესებმა უკან გადადგან ნაბიჯი და გადახედონ თავიანთი რეპოზიციონირების სტრატეგიას - იმის გათვალისწინებით, რომ ქვეყანას ჯერ კიდევ ბევრი გზა აქვს გასავლელი ჩინეთის ტემპს დასაწევად, ხომ არ იქნებოდა საბოლოოდ უფრო გონივრული „ჩინეთი პლუს ერთი“ სტრატეგიის გამოყენება?